چه روغنی مناسب چه خودرویی است؟

فهرست و موضوعات محتوا

• اهمیت تعویض روغن موتور خودرو

• مشخصات و ویژگی های روغن موتور

• استانداردهای سطوح کیفی روغن موتور

• گرانروی یا ویسکوزیته

• شاخص پایه روغن

• روغن موتور مناسب خودرو‌های ایرانی

تعویض روغن، ویژگی های روغن موتور مناسب، استاندارهای روغن موتور

اغلب افراد در هنگام تعویض روغن، با گزینه های متنوع و بسیاری مواجه هستند که انتخاب و گزینش روغن مناسب را برای آنها دشوار کرده و به ناچار سراغ جستجو در صفحات وب یا پرسش از افرادی که اطلاعاتی در این خصوص دارند، رفته و در نهایت گیچ و مبهوت و سردرگم، با انبوهی از سوالات پاسخ داده نشده، دست به انتخابی توام با شک می زنند. به حق می توان اذعان داشت که با رشد سرسام آور عرضه و معرفی انواع روغن های موتور جدید از سوی شرکت های تولید کننده، انتخاب روغن موتور مناسب می تواند گیج کننده باشد. ما در اینجا تصمیم داریم تا سوالات شما را پاسخ داده و سردرگمی شما را کاهش دهیم و به شما کمک کنیم تا با خیالی آسوده، بهترین انتخاب را برای وسیله نقلیه خود داشته باشید.

اهمیت تعویض روغن موتور خودرو

بخش مهمی از حفظ سلامت موتور خودرو شامل مراقبت از روغن است. بسیار مهم است که مطمئن شوید از روغن مناسب برای خودروی خود استفاده می‌کنید. اغلب می توانید با بررسی دفترچه راهنمای مالک یا سوال از نمایندگی خودرو خود، روغن مناسب را پیدا کنید. فروشگاه های آنلاینی نیز وجود دارد که به شما می گویند که چه روغنی برای خودروی شما مناسب است، اما بهتر است این موضوع به طریق تخصصی تر و استانداردی بر اساس کلاس کاری روغن ها و سه مشخصه کلیدی هر روغن موتور نیز بررسی گردد تا خیال شما از هر جهت آسوده گردد. در انتخاب روغن موتور مناسب، مواردی چون سازگاری روغن موتور با نوع خودرو، سازگاری با آب و هوای شهر محل سکونت و کیفیت و دوام روغن موتور بسیار حائز اهمیت است. برخی از وظایفی که این روغن ها در خودرو بر عهوده دارند شامل کاهش دمای داخلی موتور، جلوگیری از اصطکاک و سایش قطعات و جلوگیری از اکسیده شدن قطعات می باشد. 

مشخصات و ویژگی های روغن موتور

به طور کلی بر روی هر روغن موتور، 3 مشخصه و ویژگی کلی نوشته است که عبارتند از استانداردهای سطوح کیفی، گرانروی یا ویسکوزیته و شاخص پایه روغن. در ادامه به بررسی هر یک از این موارد می پردازیم:

الف) استانداردهای سطوح کیفی روغن موتور

کیفیت روغن موتور در بازار‌های جهانی با شاخص‌های متفاوتی نمایش داده می‌شود که از جمله آن‌ها می‌توان به سه استاندارد مطرح زیر اشاره داشت:

•  API  (استاندارد آمریکا)
• JASO (استاندارد ژاپن)
•  ACEA (استاندارد اروپا)

1- استاندارد API

متداول‌ترین شاخص کیفی، استاندارد API (American Petroleum Institute) که مخفف انجمن نفت آمریکا است، می باشد. این حرف به صورت (S/C) سطح تکنولوژی روغن موتور نمایش داده شود. برای موتورهای بنزینی از حرف S و در کنار آن از حروف الفبا از A تا N استفاده می‌کنند و برای موتورهای دیزلی حرف C و در کنار آن از حروف A تا J استفاده می شود. به طور کلی:
S نشان دهنده موتور‌های احتراق داخلی مانند موتور‌های بنزینی
C نشان دهنده موتور‌های دیزلی تراکمی

هرچه حرف دوم از A به سمت N نزدیک تر شود، بیانگر تکنولوژی جدید تر آن است. به عنوان مثال تکنولوژی به کار رفته در SA مناسب خودرو‌های قدیمی تر وSN  مناسب خودرو‌ها مدرن است. برای خودروهای بنزینی تا ۲۰۱۰ بهترین روغن موتور SM و از ۲۰۱۱ به بعد SN بهتر است.

2- استاندارد ACEA

این استاندارد مخفف انجمن خودروسازان اروپا (European Automobile Manufacturers Association) است و قوانینی را برای درجه کیفیت روغن موتور در نظر می‌گیرد. اگر روغن موتور دارای این استاندارد باشد باید روی بطری نماد ACEA و در کنار آن حروف انگلیسی A تا E و اعداد ۱ تا ۸ را ببینید.

1.  برای خودروهای بنزینی،
2.   برای خودروهای دیزلی سبک،
3.   برای خودروهای بنزینی و دیزلی سازگار با مبدل کاتالیست
4.  برای خودروهای دیزلی سنگین
5.  بر اساس نوع خودرویی که دارید، از استانداردهای مخصوص خودروی خودتان برای روغن موتور استفاده کنید.

3- استاندارد JASO 

کلمه JASO مخففJapanese Automotive Standards Organization سازمان استاندارد خودرو ژاپن می باشد. استاندارد JASO مخصوص سطح کیفی روغن موتورسیکلت ها می باشد. سطوح کیفی روغن موتورسیکلت براساس استاندارد JASO عبارت است از FB و FC و FD.

ب)گرانروی یا ویسکوزیته:

عامل مهم دیگر، انتخاب نوع روغن موتور با توجه به شرایط آب و هوایی محل زندگی شماست. این موضوع به نوع ویسکوزیته روغن موتور برمی‌گردد. به منظور نمایش ویسکوزیته، از استانداردی به نامSAE که مخفف انجمن مهندسی خودرو (Society Of Automotive Engineers) استفاده می‌شود. ویسکوزیته یا گرانروی به میزان رقیق‌بودن یا غلیظ بودن روغن موتور گفته می‌شود. معمولا روغن موتور در هوای سرد سفت می‌شود و به‌ همین‌دلیل در صبح‌های زمستانی به سختی می‌توانید موتور خودرو را روشن کنید. بنابراین باید روغن موتور را طوری انتخاب کنید که درجه ویسکوزیته آن طوری باشد که در روزهای سرد زمستان سفت نشود و بتواند موتور خودرو را روشن کند. درجه ویسکوزیته با توجه به استاندارد SAE تعیین می‌شود. بر این اساس دو نوع روغن موتور داریم که یکی سینگل گرید است و دیگری مولتی گرید.

• مونو گرید Mono Grade

مونو‌گرید‌ها در آب و هوای فقط سرد یا فقط گرم خوب کار می‌کنند. اگر این روغن موتور را بخرید باید در فصول گرم از یک نوع روغن و در فصول سرد از نوع روغن دیگری استفاده کنید. در واقع به آنها موادی افزوده می‌شود تا ویسکوزیته آنها در هوای سرد و گرم، تقریباً ثابت باقی بماند. روی بطری روغن موتور مونوگرید فقط یک عدد می‌بینید که در کنار SAE نوشته شده است. از ۰ تا ۲۵ مناسب فصول سرد و از ۳۰ تا ۶۰ برای فصول گرم مناسب هستند. به عنوان مثال در فصل تابستان روغن موتورSAE30  استفاده می شود.

• مولتی گرید Multi Grade

مولتی‌گرید‌ها روغن‌موتور‌های چهار فصل می‌باشند. معمولا کسی سراغ روغن‌های مونوگرید نمی‌رود. مشخصه روغن موتورهای مولتی گرید این است که در آنها از دو عدد و یک حرف W استفاده شده است. این شاخص به شکل عباراتی نظیر SAE 10W-40 نمایش داده می‌شود. عدد اول از سمت چپ نشان‌دهنده‌ی ویسکوزیته‌ی روغن در دمای پایین، W حرف اول Winter (زمستان) و عدد سمت راست نشان‌دهنده‌ی ویسکوزیته‌ی روغن در دمای بالاست. هرچه عدد کنار W (عدد اول) کوچک‌تر باشد، عملکرد روغن در استارت اول یا در هوای سرد بهتر است. اگر محدوده‌ی دمای شهر تهران (منفی 10 تا 40 درجه سانتی‌گراد) در نظر گرفته شود، روغن‌های   15W-40¸10W-40 انتخاب‌های مناسبی هستند.در شهر‌های با آب و هوای گرم استفاده از روغن موتور با عدد سمت راست(عدد دوم) بزرگتر مثل 10W-50، 5W-50  و 0W-50 مناسب است. همچنین استفاده از روغن با عدد سمت چپ کمتر مثل 0W-20،  0W-30برای مناطق سردسیر مناسب خواهد بود.

ج)شاخص پایه روغن:

عامل بعدی که باید در نظر گرفت این است که روغن موتور را از چه نوعی انتخاب کنید. روغن موتور از نظر شیوه تولید به سه دسته تمام سنتتیک، نیمه سنتتیک و معمولی یا مینرال تقسیم می‌شود. روغن موتور مینرال یا معدنی، روش تهیه سنتی روغن موتور از نفت خام است. با پیشرفت علم و تکنولوژی فرآوری نفت خام، فرآیند تولید روغن موتور دچار تغییر و تحول شد و روغن‌های با تکنولوژی نیمه سنتتیک و تمام سنتتیک تولید گردید.

روغن موتور تمام سنتتیک (Full synthetic)

روغن موتورهای تمام سنتتیک به‌طور کامل در آزمایشگاه و با مواد شیمیایی تولید می‌شوند. این روغن موتور بهترین کیفیت را دارد و عملکرد موتور خودرو را بهبود می‌بخشد. این نوع از روغن موتورها مصرف سوخت خودرو را کاهش می‌دهند و کارایی بیشتری نسبت به سایر روغن موتورها دارند؛ هزینه آن‌ها نیز نسبت به سایر انواع روغن‌ها بیشتر است.

مزایا و معایب روغن تمام سنتتیک

روغن موتور نیمه سنتتیک

این روغن موتور، ترکیبی از روغن موتور معمولی و روغن تمام سنتتیک بوده، در واقع این نوع روغن ها، با وحود اینکه  تمام ویژگی‌های روغن‌های تمام سنتتیک را ندارند اما از اجزای متحرک موتور به خوبی محافظت می‌کنند. این روغن ها، قیمت کمتری نسبت به روغن های تمام سنتتیک دارند و به طور کلی کارایی آنها‌ بسیار بهتر از روغن‌های مینرال است. اصطلاحات به کار رفته برای روغن نیمه سنتتیک بر روی بطری به دو صورت Semi synthetic یا synthetic blend  می باشد.

مزایا و معایب روغن نیمه سنتتیک

روغن موتور معمولی یا مینرال

این روغن موتور از پایه نفت خام به دست می‌آید و برای تولید آن روغن‌های پایه مانند هیدروکربن‌ها، پلی اینترنال الفین و پلی آلفا الفین‌ها را ترکیب می‌کنند. محافظت از موتور را در حد ابتدایی انجام می‌دهد و به دلیل ویسکوزیته پایین، ممکن است موجب نشتی در موتور خودور شود. از همین رو از این روغن برای خودروهایی که موتور آن‌ها طراحی ساده‌ای دارند و یا برای آب‌بندی موتور خودرو صفر استفاده می‌شود. قیمت این نوع از روغن‌ها نسبت به سایر انواع آن ارزان‌تر است.

                                               مزایا و معایب روغن موتور مینرال

روغن موتور مناسب خودرو‌های ایرانی

در ادامه به معرفی روغن مناسب برای برخی از پرفروش ترین خودروهای رایج در کشور می پردازیم

1-خودروی کوییک

اگر سری به دفترچه راهنمای خودروی کوییک بزنیم روغن موتوری با درجه گرانروی یا ویسکوزیته  10w40 و API SJ به بالا برای آن پیشنهاد شده است. این خودرو با سوپاپ های کوچک خود، قطعاً باید از روغن موتورهای 10w40 برای روانکاری قطعات درون خودرو استفاده نماید. برخی از روغن موتورهای مناسب برای کوییک عبارتند از بهران، ایرانول، اسپیدی و فلومکس پارس

2- خودروی ساینا

مطابق اعلام سایپا، روغن موتور ساینا باید از گرید W40 10و با شاخص کیفیت حداقلی SJ باشد. با این حال توصیه می کنیم از روغن موتور با سطح کیفی API SL یا بالاتر استفاده گردد تا هم عملکرد موتور روان‌تر باشد و هم عمر مفید اجزای موتور افزایش یابد.

3-خودروی سورن، سمند و انواع آن

ایران‌خودرو روغن موتور 10w40 با شاخص کیفی SJ یا بالاتر را به عنوان روغن موتور خوب برای سمند EF7 معمولی و روغن 10W40 با شاخص کیفی SL یا بالاتر را به عنوان روغن موتور مناسب خودروی سمند با موتور EF7 توربوشارژ در دفترچه راهنمای خودرو معرفی کرده است. با این حال بهتر است در هر دو نوع از سمند EF7 از روغن موتور با شاخص کیفی SM یا SN استفاده نمایید. به علاوه بنابر تجربه گروه منطقه خودرو پیشنهاد می‌دهیم در مناطق خیلی سرد و کوهستانی از روغن W-405 برای سمند EF7 استفاده نمایید.

4-خودروی پژو و انواع آن

بهترین روغن موتور برای پژو ها، از جمله پژو 405، پژو 206، پژو پار، پژو 508 وارداتی و ... عبارتند از:

براي مدل هاي با موتور TU5 روغن موتور نيمه سنتتيك يا تمام سنتتيك با سطح كيفيت SM یاSN  یا  SL با ويسكوزيته 10W40

براي مدل هاي دوگانه سوز روغن موتور با سطح كيفيت SM يا  SNتوصيه مي شود و ويسكوزيته 20W50 يا 15W40 براي مدل هاي دوگانه سوز مناسب تر است.

براي مدل هاي با موتور معمولي XU7JP/L3استفاده از روغن موتور با سطح كيفيت SL يا SM يا SN و یا SJ با ويسكوزيته 20W50 توصيه مي شود.

5-خودروی پراید

پرایدهای کاربراتوری، به طور معمول از روغن موتورهای 20W50استفاده می‌شود. بهترین نمونه‌های توصیه شده، روغن موتورهای بهران خودرو، بهران تکتاز، بهران صبا و بهران رخش است.

پرایدهای با موتور انژکتوری، روغن‌هایی چون پارس پایا، بهران پیشتاز، کاسترول gtx سفید، بهران سوپر پیشتاز و کاسپین (نوع چهار فصل) مورد توصیه می باشد

خودروی پراید ۱۳۱ با موتور یورو ۴ از روغن 10W40 به ویژه بهران سوپر پیشتاز استفاده می شود. سازگاری کامل این روغن با موتور پراید ۱۳۱، باعث بالا رفتن کیفیت عملکرد موتور خواهد شد.

اگر از روغن موتور مناسب با سطح استاندارد کیفی مطلوب برای خودروی خود مطلع نیستید جهت راهنمایی و مشاوره در بخش درج نظرات و کامنت ها، سوالات خود را همراه با مدل خودرو و منطقه آب و هوایی(نام شهر خود) ذکر نمایید تا کارشناسان منطقه خودرو پاسخ دهند

جمع بندی
در این مطلب تلاش کردیم تا اطلاعاتی مفید و کاربردی درباره انواع روغن موتوربر اساس سه ویژگی شاخص های کیفی استاندارد، گرانروی یا ویسکوزیته و شاخص پایه روغن -که بسیار پراهمیت در انتخاب نوع روغن مناسب برای انواع موتورها می باشند- به شما ارایه دهیم. در مرحله نخست برای اینکه بدانید شرکت سازنده خودروتان، چه نوع روغنی را به شما توصیه کرده، پیشنهاد می کنیم حتما سری به دفترجه راهنمای خودروی خود بزنید. چنانچه جرو افرادی هستید که حوصله مراجعه به دفتر چه راهنمای خودروی خود را ندارید، نگران نباشید گروه منطقه خودرو در کنار شماست. در بخش کامت ها سوالات خود را مطرح کنید تا کارشناسان ما پاسخ آنها را بدهد. در نظر داشته باشید که اگر یک روغن موتور را برای تعویض روغن خود انتخاب می کنید. بهتر است که تا انتها همان روغن را برای خودروی خود استفاده کنید. چرا که قطعات درون موتور با آن نوع روغن موتور و آن جنس روغن سازگار شده است.